होम कार्की
काठमाडौँ — नेपालीको श्रम गन्तव्य मलेसियामा कोभिड–१९ महामारी पुनः फैलिन थालेपछि नयाँ श्रमिक लैजाने योजना अनिश्चित बनेको छ । कोभिड–१९ महामारी नियन्त्रणमा आएको भन्दै मलेसियामा जनवरीदेखि नयाँ श्रमिक लैजाने योजना बनाइएको थियो ।
‘नयाँ श्रमिक ल्याउन मागपत्र प्रमाणीकरण गर्ने सोचमा थियौं । यहाँ फेरि संक्रमण फैलिन थाल्यो । अब नयाँ श्रमिक ल्याउने अवस्था छैन । सम्भवतः भ्याक्सिन नआएसम्म नयाँ श्रमिक आउन सक्दैनन्,’ मलेसियाका लागि नेपाली राजदूत उदयराज पाण्डेले कान्तिपुरसँग भने ।
मलेसियाले जुन पहिलो सातादेखि सेप्टेम्बर पहिलो सातासम्म कोभिडलाई नियन्त्रणमा राखेको थियो । त्यसपछि भने दिनहुँ संक्रमण बढिरहेको छ । शनिबार १ हजार १ जनालाई संक्रमण देखिएको थियो । नयाँ श्रमिक ल्याउने अवस्था नभएपछि रोजगारदाता कम्पनीहरूले करार अवधि समाप्त भएका नेपाली श्रमिकलाई घर आउनसमेत दिएका छैनन् । रोजगारदाताले अवधि सकिएका श्रमिकलाई फकाएर करार नवीकरणका लागि आग्रह गर्न थालेको पाण्डेले बताए ।
मलेसियाले श्रमशक्तिको संकटलाई समाधान गर्न आन्तरिक बजारबाटै विदेशी श्रमिक आपूर्ति गर्न पाइने गरी सहजीकरण गर्न थालेको छ । यसअघि अन्य रोजगारदाता कम्पनीमा काम गर्ने श्रमिकलाई आपूर्ति गर्न निकै कठिन थियो । यसले रोजगारी गुमाएर मलेसियामै काम गर्न इच्छुक नेपालीसहित विदेशी श्रमिकले मलेसिया छाड्नुपर्ने छैन ।
मलेसियाका मानव संसाधन मन्त्री एम शरभनानका अनुसार रोजगारदाताले श्रमिकको माग गर्दा १४ दिनभन्दा कम समयको हुन नहुने गरी विज्ञापन गर्नुपर्छ । त्यसमा आवेदकलाई रोजगारदाता तथा सोसल सेक्युरिटी अर्गनाइजेसन (सोक्सो) का प्रतिनिधिले अन्तर्वार्ता लिने व्यवस्था मिलाइएको छ । मन्त्री शरभनानद्वारा जारी विज्ञप्तिअनुसार विज्ञापन गर्दा पद, तलब, शैक्षिक योग्यता वा आवश्यक दक्षता तथा योग्यता खुलाएर ‘माइफ्युरजब्स’ मा प्रकाशित गर्नुपर्नेछ । रोजगारदाताले भने निश्चित प्रक्रिया पूरा गरी विदेशी श्रमिक व्यवस्थापन प्रणालीमा दर्ता गर्नुपर्छ ।
राजदूत पाण्डेले यो नीतिले मलेसियाली श्रमिक नपाए मात्रै विदेशीले रोजगारी पाउने बताए । मलेसियाले बिदामा गएका नेपाली श्रमिक आउन पनि कडाइ गरेको छ । रोजगारदाताले अति आवश्यक पर्ने भन्दै आवेदन दिएपछि मात्रै अध्यागमनले अनुमति दिने उनले बताए ।
वैदेशिक रोजगार विभागका अनुसार गत असोजमा १ सय ३ जनाले पुनः श्रमस्वीकृति लिएका थिए । नेपाल वैदेशिक रोजगार व्यवसायी संघका अनुसार पूर्व र अन्तिम स्वीकृति लिइसकेका झन्डै ३५ हजार नेपाली श्रमिक मलेसियाका लागि प्रतीक्षारत रहेका छन् । ‘मलेसिया झन्डै १९ महिना बन्द भयो । बल्ल खुलेर गति लिइरहेको अवस्थामा धेरै माग आउन थालेका थिए,’ संघका महासचिव सुजित श्रेष्ठले भने, ‘एउटा प्रक्रिया सकेर उड्न तयार नेपाली रोकिएका छन् ।’ उनले भिसा प्रक्रिया समाप्त भइसकेका श्रमिकको खर्च भने फिर्ता हुनुपर्ने बताए । कोभिड–१९ महामारी सुरु भएपछि मलेसियाबाट १८ हजार नेपाली स्वदेश फिरिसकेका छन् । रोजगारी गुमाएका नेपाली अर्को कम्पनीमा रोजगारी पाउने भएपछि स्वदेश नफिरेको राजदूत पाण्डेले बताए ।
