वैदेशिक रोजगारीको भयावह चित्र : अघिल्लो वर्षको तुलनामा दोब्बर बिदेसिए

21 August, 2026

Kiran Adhikari

सरकारले विदेशमा रहेका नेपालीलाई स्वदेश फर्काउने दाबी गरिरहेका बेला चालु आर्थिक वर्षको पहिलो महिनामै ७० हजारभन्दा बढी नेपाली वैदेशिक रोजगारीका लागि बाहिरिएका छन्।

वैदेशिक रोजगार विभागले सार्वजनिक गरेको तथ्यांकअनुसार साउन महिनामा मात्रै कुल ७० हजार ४ सय ४१ जनाले श्रम स्वीकृति लिएका हुन्। अघिल्लो वर्षको साउनमा ४४ हजार ४ सय ६६ जनाले श्रम स्वीकृति लिएका थिए, जुन तुलनामा यस वर्षको सोही अवधिमा २५ हजार ९ सय ७५ जना बढी हो।

विभागको तथ्यांकअनुसार वैदेशिक रोजगारीका लागि श्रम स्वीकृति लिनेमा पुरुषको तुलनामा महिलाको संख्या निकै कम छ। साउनमा कुल श्रम स्वीकृति लिनेमध्ये पुरुषको संख्या ६० हजार ४ सय ७२ अर्थात् ८५.८ प्रतिशत र महिलाको संख्या ९ हजार ९ सय ६९ अर्थात् १४.२ प्रतिशत रहेको छ। यद्यपि अघिल्लो वर्षको साउनको तुलनामा यस वर्ष पुरुषको संख्या २२ हजार ७१ र महिलाको संख्या ३ हजार ९ सय ४ ले बढेको छ।

अघिल्लो आर्थिक वर्ष जस्तै यस वर्ष पनि नेपाली कामदारको पहिलो रोजाइ संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) बनेको छ। साउनमा यूएईका लागि १८ हजार ७ सय ८४ जनाले श्रम स्वीकृति लिएका छन्, जुन गत वर्षको सोही महिनाको १७ हजार ७ सय ७९ को तुलनामा १ हजार ५ जनाले बढी हो।

त्यस्तै, अन्य प्रमुख गन्तव्य मुलुकहरूमा मलेसियाका लागि १२ हजार ४ सय ९८, कतारका लागि १० हजार ३ सय ६०, साउदी अरेबियाका लागि ८ हजार ६ सय १३, कुवेतका लागि ४ हजार ५ सय ६७ र रोमानियाका लागि २ हजार ९ सय ८ जनाले श्रम स्वीकृति लिएर आफ्नो यात्रा तय गरेका छन्। खाडी मुलुकबाहेक जापान, पोर्चुगल, साइप्रस, टर्की, ओमन जस्ता पश्चिमा युरोपेली तथा अन्य विकसित राष्ट्रहरू पनि नेपालीका लागि आम्दानीका हिसाबले प्रमुख गन्तव्य बन्दै गएका छन्।

देशभरका ७७ जिल्लामध्ये वैदेशिक रोजगारीमा जानेको संख्यामा तराईको धनुषा जिल्ला पुनः पहिलो स्थानमा छ। धनुषाबाट साउन महिनामा ३ हजार ३ सय ६८ जनाले श्रम स्वीकृति लिएका छन्, जबकि अघिल्लो वर्षको पहिलो महिनामा त्यहाँबाट १ हजार ९ सय ९२ जना बाहिरिएका थिए। यस्तै, ३ हजार १ सय ४५ जनासहित झापा दोस्रो स्थानमा रहँदा सिरहा २ हजार ८ सय ३५ जना र महोत्तरी २ हजार ६ सय २९ जनासहित क्रमशः तेस्रो र चौथो स्थानमा छन्।

वैदेशिक रोजगारीमा जानेहरूमा सबैभन्दा ठूलो हिस्सा दक्ष कामदारको रहेको छ। कुल संख्यामध्ये ४० हजार ४ सय ९६ जना दक्ष, १७ हजार ९ सय ९९ जना अदक्ष र ११ हजार ४ सय ६५ जना अर्धदक्ष कामदारका रूपमा विदेश पलायन भएका छन्। उच्च दक्ष र व्यावसायिक क्षेत्रमा जानेको संख्या भने क्रमशः १ सय ३ र ३ सय ७८ जनामात्र छ, तर यो संख्या पनि क्रमशः बढ्दो क्रममा रहेको छ।

प्रक्रियागत हिसाबले हेर्दा २१ हजार ४ सय ४७ जनाले म्यानपावर कम्पनीमार्फत, २७ हजार ७ सय ४८ जनाले अनलाइनमार्फत पुनः श्रम स्वीकृति, १२ हजार ४ सय ४२ जनाले व्यक्तिगत रूपमा र ७ सय १२ जनाले जी–टु–जी प्रणालीमार्फत श्रम स्वीकृति लिएका छन्।

Subscribe now and receive weekly newsletter updates

© Centre for the Study of Labour and Mobility. 2024